Είναι πολλές οι λέξεις και οι εκφράσεις που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι έλληνες σε συνομιλίες, όταν θεωρούν τα λεγόμενα των συζητητών γελοία, εσφαλμένα, βαρετά, ανεπίκαιρα, ή ακόμη εριστικά και προσβλητικά, και τελοσπάντων, άξια γείωσης εδώ και τώρα. Αυτή η γείωση μπορεί να γίνει με δύο βασικούς τρόπους: (α) αντρίκεια και στα ίσια, σε φάση «σόρι κιόλας, αλλα δέν έχω όρεξη ν' ακούω τις παπαριές σου και θα το εκτιμούσα αν το βούλωνες», ή (β) μάγκικα και έμμεσα (σ.ς. τώρα καταλαβαίνω γιατί θα μπορούσε, όπως έχει ειπωθεί, ο Πετρόπουλος να αποκάλεσε την αργκό «γλώσσα των φλώρων»). Εδώ θα πιάσουμε τη δεύτερη κατηγορία, μιά και η πρώτη δέν χρειάζεται ανάλυση, είναι αυτό που είναι.

Τις μάγκικες αυτές ατάκες, που μπορούμε να τις πούμε ακυρωτικές, απαξιωτικές, αποστομωτικές, αφοπλιστικές, καπελωτικές, ξενερωτικές και αλλιώς ίσως, εδωπέρα θα τις λέω για συντομία γειώσεις.

Οι γειώσεις μπορούν να είναι απλές δηλώσεις, εμβόλιμες στη συζήτηση με μορφή σχολίου, ή συνηθέστερα ευθείες απαντήσεις σε ερώτημα που έχει τεθεί –πράγμα φυσιολογικό, μια και σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως βαριέται κανείς να γειώνει τον κάθε πρήχτη, εκτός κι' αν ο άλλος του απευθύνει σαφώς το λόγο. Απώτερος στόχος κάθε γείωσης είναι η άμεση λήξη της συζήτησης ή απλά η γελοιοποίηση του συζητητή, ενώ πολλές φορές μπορεί να λέγεται και πειραχτικά, για αστείο.


Στοιχειώδης γραμματική ανάλυση

Μία γείωση αναιρεί τα συμφραζόμενα αυτού που έχει ειπωθεί με τρόπο που να το αφήνει μετέωρο και έτσι να το απαξιώνει, να το γελοιοποιεί και τελικά να το ακυρώνει, και αυτό μπορεί να γίνει τουλάχιστον σε δύο επίπεδα, το συντακτικό και το σημασιολογικό.

Στο πρώτο, το συντακτικό, και μάλλον το πιο συνηθισμένο, η ατάκα μπορεί να είναι παρήχηση των προλεγόμενων ή και να ομοιοκαταληκτεί:


Τα συντακτικά αυτά λογοπαίγνια μπορούν να είναι πολύ αποτελεσματικές γειώσεις, μια και η σημασία που δευτερεύοντα προκύπτει είναι συνήθως χτυπητά διαφορετική από τη σημασία των προλεγόμενων.

Άλλο πολύ συχνό είδος συντακτικής γείωσης είναι μία ερώτηση να απαντιέται πάλι με ερώτηση:



Από την άλλη, σε σημασιολογικό επίπεδο, η ατάκα ερμηνεύει τα προλεγόμενα σε διαφορετικά συμφραζόμενα από τα αρχικά, πιχί, από μεταφορά στην κυριολεξία ή αντίστροφα:


Η επανερμηνεία μπορεί να γίνει και σε εντελώς ασυνάρτητα συμφραζόμενα (πολύ χρήσιμος εδώ ο τιραμισουρεαλισμός), και χωρίς αυτό να είναι αποτέλεσμα συντακτικού λογοπαίγνιου:


Ακόμη, ατάκες που διαβρώνουν καί το συντακτικό καί το σημασιολογικό επίπεδο της κουβέντας, και μπορούν κάλλιστα να χρησιμοποιηθούν γειωτικά, είναι οι λετριστικές:



Παγιωμένες γειώσεις

Οι γειώσεις είναι φαινόμενο γενικό στον καθημερινό λόγο και ειδικά στην αργκό, το οποίο παίρνει διαφορετικές μορφές ανάλογα με την περίσταση κάθε φορά. Πολλές απ' αυτές πάντως έχουν παγιωθεί και ακούγονται αρκετά συχνά ώστε η καταγραφή τους να 'χει νόημα –κάποιες τέτοιες ακολουθούν στα παραδείγματα (που με τη βοήθεια του κοινού, μπορούν να συμπληρώνονται με τον καιρό):

Το σπέρμα. Διαδεδομένη εξυπνακίστικη απάντηση στην πολύ συνηθισμένη ρητορική ερώτηση «ξέρεις ποια είναι η μαλακία;». Χρησιμοποιείται όταν ο ομιλητής θέλει είτε απλά να εκνευρίσει τον συνομιλητή του, ή να τον γειώσει.

Ως αντίδραση στην ευρεία διάδοση της εξυπνάδας αυτής, ερμηνεύεται η τάση των ομιλητών να αντικαθιστούν τη λέξη μαλακία στην παραπάνω ρητορική ερώτηση από συνώνυμα όπως βλακεία, μπινιά, πουστιά και άλλα. Τις περισσότερες φορές βέβαια, η ατάκα λειτουργεί το ίδιο αν όχι και περισσότερο αποτελεσματικά ως απάντηση.

Δες και εν πάση περιπτώσει....

Τα αντρικά γεννητικά όργανα.

Μετωνυμία που βασίζεται ξεκάθαρα στην αναπαραγωγική λειτουργία του άντρα και έχει και την ανάλογη σημασιολογική φόρτιση, όπως φαίνεται κι από πιθανές χρήσεις της: «θα σου διαλύσω την οικογένεια», «την οικογένειά σου και τα μάτια σου» και λοιπά.

Παραγωγικότατο συνθετικό της αργκό. Σχηματίζει όνομα από λέξη που κατά τον ομιλητή χαρακτηρίζει την γυναίκα στην οποία αναφέρεται.

Η σημασία της σύνθετης λέξης φαίνεται να καθορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από το εκάστοτε πρώτο συνθετικό, το οποίο στην πράξη μπορεί να είναι οποιοδήποτε όνομα (ουσιαστικό ή επίθετο). Το δεύτερο συνθετικό περιορίζεται στο να λειτουργεί ως απλή μετωνυμία για τη γυναίκα, η δέ χρήση του άλλοτε δίνει απλά μάγκικο τόνο, άλλοτε σεξιστικό και υποτιμητικό ή περιπαιχτικό, άλλοτε υβριστικό, άλλοτε ακόμη και έναν τόνο χαρακτηριστικής αντρικής στοργής.

Ασφαλώς, υπάρχουν και σύνθετα στα οποία το πρώτο συνθετικό αναφέρεται κυριολεκτικά στο μουνί (πιχί αραχνομούνα, βλέπε στα παραδείγματα).

Άλλοι τύποι είναι -μούνι και -μούνω. Το -μουνο διαφοροποιείται στο ότι τείνει να χρησιμοποιείται μόνον σεξιστικά, απαξιωτικά ή και υβριστικά –στην τελευταία περίπτωση χρησιμοποιείται συχνά και για άντρες: σκατόμουνο, παλιόμουνο και λοιπά. Το δέ αρσενικό -μούνης είναι σπανιότερο και είναι επίσης απαξιωτικό-υβριστικό.

Σε πολιτικά ορθότερα συμφραζόμενα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί το -γκόμενα.

Στα παραδείγματα, λέξεις που υπάρχουν ήδη σε ημέτερα λήμματα.

Ψυχική διαταραχή που εκδηλώνεται ως αποστροφή στη θέα ή μνεία του ανθρώπινου κυρίως τριχωτού.

Η πάθηση, αν και παρατηρημένη από πιο παλιά χρόνια, έχει τις τελευταίες δεκαετίες λάβει τέτοια έκταση, που να μπορεί κανείς να μιλήσει για φαινόμενο μαζικής υστερίας. Έχει συγκεκριμένα εισχωρήσει στους κόλπους των γκέηδων και των θηλέων νέας κοπής σε τέτοιο βαθμό, που να αποτελεί πλέον χαρακτηριστικό τους γνώρισμα.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων σεξουαλικό αποπροσανατολισμό με πιθανά οδυνηρές προεκτάσεις, οικονομική καταπίεση ιδία και αλλότρια προς στήριξη ευαγών ιδρυμάτων καταπολέμησης της τριχοφυΐας καθώς και σχιζοφρενική ιδιόλεκτο που ξεκινά από το λεξιλόγιο και φτάνει ώσ κ τν τrΠ γΡΑfΗσ χΔDΔ (Υ).

Τα υγρά απόβλητα του πρωκτού μετά από οθωμανικό, που περιλαμβάνουν συνήθως σπέρμα, κόπρανα, σάλιο, ιδρώτα, αίμα, καθώς και ό,τι άλλο υγρό ή υγροποιήσιμο μπορεί να χρησιμοποιήθηκε κατά την διάρκεια της πράξης.

Συνώνυμα: σαντορούμι. Δες ακόμη: μεζές, όποιος τον κώλο αναζητεί, λάσπες και σκατά θα βρει

Τραγούδι που είναι γραμμένο σε ελάσσονα κλίμακα και βασίζεται (εξολοκλήρου) στις συγχορδίες των βαθμίδων μικρής έκτης, μικρής έβδομης και τονικής (♭6-♭7-1). Στην ειδική περίπτωση της λα ελάσσονας, οι αντίστοιχες βαθμίδες είναι η φα, η σολ και η λα, εξού και η ονομασία.

Ο όρος χρησιμοποιείται και χαϊδευτικά, αλλά κυρίως υποτιμητικά, φέροντας και τις συνδηλώσεις του τύπου σούπα, μια και, πράγματι, η συγκεκριμένη αρμονική κίνηση στοιχειώνει πλέον σε εξωφρενικά μεγάλο ποσοστό το τυπικό ρεπερτόριο ενός ναμαγαπάδικου.

Τυπικά παραδείγματα είναι το «All along the watchtower» (γνωστό και ως «Ο παλιάτσος κι' ο ληστής»), το «Λιωμένο παγωτό» και ένα σωρό άλλα.

Φτάνω στα όριά μου ή και τα ξεπερνάω. Τα όρια νοούνται συνήθως ανοχής, αντοχής, υπομονής, αλλά και απόδοσης.

Το πιράκι είναι υποκοριστικό του πίρος, ο οποίος γράφεται και με έψιλον γιώτα, εξού και η γραφή χτυπάω πειράκια. Γράφεται όμως και χτυπάω πυράκια παρετυμολογημένα απ' το πυρ. Τέλος, ως συνήθως σε παρόμοιες εκφράσεις, το χτυπάω μπορεί να αντικατασταθεί από το βαράω.

Η παρούσα είναι μία από τις μπόλικες συνώνυμες λαϊμπνίτσειες καρτεσιανές εκφράσεις (ο άνθρωπος δεν είναι παρά μία μηχανή) που κυκλοφορούν: βαράω τιλτ, χτυπάω κόκκινα, χτυπάω μπιέλα, χτυπάω στρόφαλο.

Κλασική και χαρακτηριστική μπαμπαδίστικη ατάκα που λέγεται ως δικαιολογία σε περιπτώσεις προσβολής της αιδούς, με τη λογική: Δικά μου είναι κύριος, δέν τα 'κλεψα. Γιατί να τα κρύβω; Εννοούνται: τα μπομπόλια, τα σώβρακα και ούτω καθεξής.

Η φράση λέγεται συνήθως στον πρώτο πληθυντικό, ενείδει εξαναγκασμένης συνενοχής –ούτε εγώ, αλλά ούτε κι' εσύ τά 'χουμε κλεμμένα–, αλλα κλίνεται κιόλας: κλεμμένα τα 'χω;, κλεμμένα τα 'χουν; και τα λοιπά.

Το προσωρινό αιμάτωμα που προκαλείται στο δέρμα από ρουφηχτό φιλί σε συνδυασμό πιθανώς με δάγκωμα –αποτέλεσμα συνεπώς κυριολεκτικής ρουφοδάγκας–, κατά τη διάρκεια ερωτικής περίπτυξης.

Σε εμφανή μέρη (λαιμός, χέρια) για τις εφηβικές ηλικίες και σε πιο απόκρυφα για τις μετεφηβικές, πρόκειται τόσο για παραδοσιακό τρόπο μαρκαρίσματος του άλλου μισού όσο και για υποδειγματική αφορμή παρεΐστικου κουτσομπολιού και καζούρας.

Λέγεται και ρούφηγμα.