Ο μαριαντουανετισμός είναι πολιτικός και κοινωνικός όρος που περιγράφει την προκλητική άγνοια, την απάθεια και την πλήρη αποσύνδεση της εξουσίας ή της οικονομικής ελίτ από την πραγματικότητα και τα καθημερινά προβλήματα του απλού λαού.
Προέλευση του όρου: Η λέξη προέρχεται από το όνομα της Μαρίας Αντουανέτας, της τελευταίας βασίλισσας της Γαλλίας πριν από τη Γαλλική Επανάσταση. Της έχει αποδοθεί ιστορικά η παροιμιώδης (και πιθανότατα κατασκευασμένη) φράση: «Αν δεν έχουν ψωμί, ας φάνε παντεσπάνι», όταν ενημερώθηκε ότι ο λαός του Παρισιού λιμοκτονούσε.
Κύρια ΧαρακτηριστικάΚοινωνική αναλγησία: Πλήρης έλλειψη ενσυναίσθησης για τη φτώχεια.Αλαζονεία της ελίτ: Αντιμετώπιση των λαϊκών αναγκών με υπεροψία.Εκτός πραγματικότητας: Προτροπή για ανεφάρμοστες ή πολυτελείς λύσεις σε περιόδους κρίσης.Πολιτική τύφλωση: Αδυναμία κατανόησης της κοινωνικής οργής που οδηγεί σε ανατροπές.
Σύγχρονη Χρήση: Στον δημόσιο λόγο και στην πολιτική αρθρογραφία (όπως σε αναλύσεις στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου ή σε εφημερίδες όπως Τα Νέα), ο όρος χρησιμοποιείται μεταφορικά. Χαρακτηρίζει πολιτικούς που προτείνουν επιφανειακές ή ειρωνικές λύσεις για την ακρίβεια, την ανεργία ή την ενεργειακή κρίση, υποτιμώντας τη νοημοσύνη των πολιτών.
Φαίνεται ότι στον αντίποδα του τρισκατάρατου λαϊκισμού και της «παροχομανίας» βρίσκεται ο δημοσιογραφικός «μαριαντουανετισμός», το ανώτατο στάδιο της άγνοιας.
